Bağdat demiryolu — Berlin ve Bağdadnı bağlağan demiryol yolağınıñ bir qısmı — XIX asırnıñ soñundaki eñ mükemmel müendislik leyhalardan biri edi. Regionda naqliyeniñ inkişafı Almaniyağa Yaqın Şarqtaki tesirini quvetleştirmek yolunı teklif etti, Avropada kerginlik doğurdı, bu ise soñunda Birinci cian cenkine ketirdi.
Türkiyedeki qırımtatar diasporasınıñ tarihı içün bu qurucılıq leyhası tek iş menbası olaraq degil de, Qırımdan qaçqınlarnıñ Eskişehir tarafında yerleşüvinde de emiyetli bir faktor olaraq hızmet etti.
Salâhattin Önderniñ «Osmanlılarnıñ Eskişehirge köçleri» maqalesi esasında.